मनातल्या प्रत्येक विचाराला तर्क, बुद्धी, भावना आणि वास्तवाच्या निकषावर तासून मगच त्याला आपल्या मनात त्याला प्रवेश द्यायचा असा त्याला कळायला लागलं तेव्हापासूनचा शिरस्ता होता.
तरिही दर काही दिवसांनी, विचारांची सरमिसळ होत असे. एखादी कृती केल्यावर आपण नक्की कोणत्या विचाराने ती केली ह्या बद्दल त्यांच्या मनात संभ्रम उडत असे. त्यामुळे हे विचारांचे वर्गीकरण आणि मनाची स्वच्छता हा त्याच्या दैनंदिनीचाच भाग बनला होता. त्याला ज्ञात असलेल्या रकान्यामध्ये सगळ्या विचारांचे वर्गीकरण केले की त्याला फार सुरक्षित वाटत असे. आपण समाजाचे एक आदर्श प्रतिनीधी आहोत याचा त्याला विश्वास वाटत असे. आपल्या मनामध्ये बुद्धी, तर्क, भावना आणि वास्तव ह्या गोष्टींशिवाय इतर काहीही असूच शकणार नाही ह्याची त्याला खात्री होती आणि त्याचा सार्थ अभिमान होता. त्या अभिमानातच त्याने त्याचे आजवरचे आयुष्य व्यतीत केले होते. त्या दिवसांपर्यत …
कंगव्याने केस विंचरावेत, तसा तो आपल्या बुद्धी तर्काने मनातल्या विचारांचा गुंता सोडवत होता.
त्याचा भूतकाळ, बायको, मुलंबाळं, आई-वडील, नातेवाईक, मित्रमैत्रिणी, त्याचा व्यवसाय, लपवून ठेवलेले अपमानाचे क्षण किंवा आता धरणी पोटात घेईल तर अशा हातघाईचे क्षण … ह्या आणि अशा रकान्यामध्ये तो समोर दिसत असलेले विचार टाकत होता. सवयीप्रमाणे त्याचे सुरु होते, मन स्वच्छ होत असल्याची जाणीव त्या एक सुरक्षित समाधान देत होती.
एकदा सगळीकडे नजर फिरवित त्याने कुठे विचार राहिले तर नाहीना, अशी खात्री करुन घेतली. आणि त्याच्या अधू झालेल्या दृष्टीला आज मनाच्या एका कोपर्यात काही जीर्ण विचारांची जळमटे दिसली. ती दूर करायला तो तिथे लगबगीने धावला आणि अडखळून पडला. त्याचा जमिनीला स्पर्श झाला आणि तो दचकला, त्याचा पाय त्याला त्याच्या अगदी लहानपणी, तो ५/६ वर्षांचा असतांना त्याला एक कल्पना सुचली होती, तिला लागला होता. जिंवत होती ती अजूनही. त्याच्या अंगावर सरसरून शहारा आला. त्याने जमिनीवर बसल्या बसल्याच हात फिरविले आजूबाजूला आणि त्याने जोेरदार किंकाळी फोडली. त्याच्या मनाची जमिन ही त्याला आयुष्यभर त्याला सुचलेल्या कल्पनांची बनलेली होती.
त्याला आयुष्यात पहिल्यांदाच एकाच वेळी जिंवत आणि इतके हताश वाटले. त्याचे इतक्या वर्षांचे प्रयत्न फोल ठरले होते.
आयुष्यभर पायदळी तुडवून तुडवून त्यांच्या अस्तिवाचा गळा घोटत होता तो, पण त्या कल्पना म्हणजेच त्याचं अस्तित्व हे सत्य लख्खपणे त्याच्या पुढ्यात उभं ठाकलं. पण उशीर झाला होता.